Jesteś tutaj:

Włosy skręcone

Uwagi ogólne. Ta rzadko spotykana wada owłosienia została opisana po raz pierwszy przez Ronchese i Galewskiego w 1932 r. Istota wady polega na taśmowym spłaszczeniu i skręceniu trzonu włosa ; wzdłuż osi długiej o 180°. Skrętów powstaje kilka, 3—15, w odstępach 2—12 mm. Odległości między skrętami są regularne i odpowiadają miesięcznemu wzrostowi włosa (Straszyński). Włosy skręcone pojawiają się przeważnie u dzieci o włosach blond, częściej u dziewczynek, rzadziej u chłopców, w wieku 1—2 lat. Zdarzają się również przypadki skrętów niepełnych, o kącie 90°. Włosy skręcone najczęściej ustępują z okresem pokwitania, a często bywają zasłonięte przez rozrastające się włosy prawidłowe. Włosy skręcone występują wyjątkowo u dorosłych. Wada ta nierzadko występuje dziedzicznie i rodzinnie. 

Rygier-Cękalska zebrała 11 przypadków z piśmiennictwa. W polskim piśmiennictwie na ten temat pisał również Ławrynowicz (1949). Obserwacje Bernhardta dotyczą matki i córki, bliźniąt: 2 dziewczynek (Rygier-Cękalska), chłopca oraz dziewczynki. Liczne przypadki włosów skręconych przedstawiono na Posiedzeniach Oddziałów PTD: Sokołowski (1948), Kochanowicz (1950), Sowiński (1955), Bechner (1956), Bittner (1958), Kostanecki (1960), Kostanecki (1961), Rodziewiczowa (1962), Chmaj (1963), Pruszyńska (1964) (przypadek rodzinny).

Etiologia włosów skręconych pozostaje nie wyjaśniona. Jako ich przyczynę wymienia się zaburzenia niektórych gruczołów dokrewnych lub niedobory witamin. Rygier-Cękalska obserwowała zaburzenia czynnościowe tarczycy w trzech pokoleniach rodziny bliźniąt, dotkniętych włosami skręconymi. Mogłoby to nasuwać przypuszczenie, że istnieje związek tej wady z zaburzeniem czynności tarczycy. Niepomyślne najczęściej wyniki leczenia witaminami wskazują raczej przeciwko związkowi przyczynowemu tej wady z niedoborem witamin.

Objawy kliniczne. Włosy są matowe, suche, szorskie, rozwichrzone, nie poddają się czesaniu, są kruche i łatwo się odłamują. Najczęściej zmianom podlega okolica potyliczna i skroniowa. Poza głową włosy skręcone mogą powstawać na brwiach i rzęsach. Ograniczone wyłysienia, zwłaszcza w okolicy potylicznej, współistnieją czasem z włosami skręconymi. W wywiadach można niekiedy usłyszeć, że u dzieci włosy skręcone pojawiły się pod koniec 1 lub 2 r. ż. 

Poziom inteligencji u dzieci z włosami skręconymi na ogół bywa normalny. W naszych trzech przypadkach rozwój intelektualny był na poziomie dolnej granicy normy. Touraine w jednym przypadku stwierdził otępienie umysłowe. Oprócz włosów skręconych zdarza się rozszczep guzowaty włosa i poprzeczne pęknięcia włosa. Tego rodzaju zmiany obserwowałem u rodzeństwa (8-letniego brata i 5-letniej siostry) pochodzącego od nie spokrewnionych ze sobą rodziców.

Odmiany. Prócz skóry głowy miejscem włosów skręconych bywają czasembrwi oraz rzęsy. Zaun i Burg (1969) opisali przypadek włosów skręconychz zajęciem brwi i meszku włosowego; jest to jedyny tego rodzaju opis w piśmiennictwie. Oprócz samodzielnych przypadków włosów skręconych, oznaczonych mianem włosów krętych prawdziwych (pili torti veri), spotyka się przypadki współistnienia tych wad z innymi wadami. Do takich przypadków należąwłosy paciorkowate (monilethrix) oraz postacie przejściowe między włosami skręconymi a paciorkowatymi. Zwykle włosy są typu skręconych, a skóra głowy ma cechy kliniczne lub histologiczne, np. w przypadkach włosów paciorkowatych. Przypadki tego typu w naszym piśmiennictwie podali Ławrynowicz oraz Chorążak. Ten ostatni obserwował u mężczyzny w wieku lat 20 włosy skręcone nie tylko na głowie, lecz również na przedramionach, udach i pośladkach. Zmiany na głowie przedstawiały się w postaci przerzedzeń włosów oraz hiperkeratotycznych grudek, wielkości łebka szpilki, które tworzyły obraz kliniczny typowy dla monilethriz. Natomiast w obrazie mikroskopowym włosy te miały cechy włosów skręconych.

Aąuilar i współpr. (1986) obserwowali jedną rodzinę złożoną z 9 rodzeństwa, w tym 6 chłopców, pochodzących od 2 różnych ojców. Wszyscy wykazywali od wczesnego dzieciństwa obok wady rozwojowej włosów poważne zmiany neurologiczne, opóźnienie wzrostu oraz rozwoju umysłowego. W dwu przypadkach sekcyjnych obok włosów skręconych i paciorkowatych stwierdzono poważne zmiany zwyrodnieniowe ośrodkowego układu nerwowego. Badania biochemiczne wykazały, że chodzi tu o swoisty defekt metabolizmu przekazywany genetycznie, prowadzący do zaburzeń w składzie kwasów tłuszczowych szarej substancji mózgu i stanowiący odrębny zespół (kinky hair disease).

Inny zespół — autosomalny ustępujący — to włosy skręcone i głuchota pochodzenia nerwowego. Zespół Menkesa łączy w sobie zaburzenia owłosienia ze zmianami zwyrodnieniowymi mózgu i móżdżku. Wady owłosienia występują w postaci włosówskręconych, paciorkowatych oraz włosów o typie rozszczepu guzowatego. Procopis i współpr. (1981) opisali niepełną postać zespołu Menkesa.U 21-miesięcznego chłopca włosy skręcone kojarzyły się z niezbornościąmóżdżkową, rozszerzeniem naczyń krwionośnych mózgu, rogowaceniem mieszkowym i obniżeniem stężenia miedzi w surowicy krwi. Znamy również pojedyncze przypadki rozmaitych dysplazji skóry z włosami skręconymi. Touraine i Baillet obserwowali włosy skręcone u ludzi z zaburzeniami rozwojowymi w postaci braku wyrostka mieczykowatego (axiphoidia) i w postaci dużego naczyniaka prawej kończyny górnej. Beare oraz Friederich i Seitz widzieli włosy skręcone jako jeden z objawów rozmaitych zaburzeń ektodermy.Opisaliśmy zespół Nethertona z włosami krętymi (Michałowski, Urban i Kucharska, 1974). Salamon sądzi, że włosy tego typu, pojawiające się jako jeden z objawów innych stanów chorobowych, nie są włosami krętymi prawdziwymi (pili tortiveri).

Rozpoznanie włosów skręconych jest łatwe. Rozstrzyga badanie mikroskopowe. W lampie Wooda włosy są matowe, szare, czym różnią się od włosównie zmienionych. Włosy skręcone wykazują największe podobieństwo do włosów paciorkowatych, od których różnią się obrazem mikroskopowym. Ciemniejsze odcinki odpowiadają skrętom, a jaśniejsze zgrubieniom włosa wewłosach skręconych. Odwrotny stan istnieje we włosach paciorkowatych. Łatwiejróżnicować włosy skręcone z włosami obrączkowymi i z rozszczepem węzłowatym włosów. Ten ostatni zresztą może występować we włosach skręconych.

Zdaniem niektórych autorów (Salamon) o włosach skręconych można mówićtylko wówczas, kiedy dotyczą większej części owłosienia głowy; kiedy natomiast znajduje się kilka tego typu rozsianych włosów, włosy te w odróżnieniu od pierwszych nazywane są włosami krętymi rzekomymi (pili torti spurii).Tworzą się one głównie u kobiet pod wpływem czynników mechanicznych lub chemicznych, przede wszystkim kosmetyków. Dane uzyskane z wywiadu służą wówczas za podstawę rozpozna. 

Leczenie. Włosy kręte na ogół niepoddają  się leczeniu.  Jak mogę sądzić  na   podstawie  własnych obserwacji, nieskuteczne jest leczenie witaminami  (A,   B   comp.,  C,   C + Fe), jak również miejscowe leczenie hydrokortyzonem. Niektóre obserwacje wskazują, że wada ta ustępuje bez leczenia z chwilą osiągnięcia przez dziecko okresu pokwitania.

U bliźniąt obserwowanych przez Bernhardta włosy kręte ulegały stopniowej poprawie z wiekiem dzieci, a po osiągnięciu przez nie 10—12 lat wada ta ustępowała całkowicie. Włosy takie mogą jednak niekiedy utrzymywać się po okresie dojrzałości i wtedy zajmują okolicę skroniową i potyliczną.

Z obserwacji Moulin dotyczącej włosów skręconych, występujących rodzinnie u matki i córki, pochodzących z rodziny, w której miało tę wadę 9 osób(4 mężczyzn i  5  kobiet),  wynika,  że leczenie nie  dało  wyniku.  Zanotowano samoistne ustąpienie włosów skręconych u matki.


Polecane artykuły

Najczęściej kupowane w sklepie internetowym



Wypadanie włosów Łysienie Cienkie włosy Łysienie plackowate Łysienie mężczyzn Biopsja Farbowanie włosów