Jesteś tutaj:

Mieszkowy liszaj płaski a łysienie

Liszaj płaski jest stosunkowo powszechną chorobą skóry, która może ciągnąć się miesiącami lub latami. Rozwój może być stopniowy lub szybki, ale jego przyczyna, jak wielu chorób skórnych, jest nieznana. Wydaje się, że jest to reakcja na więcej niż jeden czynnik. Teorie do tych czynników zaliczają: geny, stres, infekcje (wirusowe zapalenie wątroby typu C) i automminulogogię. Istnieją także leki powodujące reakcje alergiczne podobne do liszaju. Jest także dziedziczna forma liszaju płaskiego, która jest bardziej ostra w przebiegu.

Liszaj płaski objawia się jako świecące, płaskie na górze guzy, które często mają kształt wielokątów. Te guzy mają czerwono-purpurowy kolor ze świecącym odlewem, ze względu na ich cienkość. Choroba może pojawić się w jakimkolwiek miejscu na skórze, ale najczęściej występuje na wewnętrznej części nadgarstków i kostek, na łydkach, plecach i szyi. Usta, obszar genitaliów, włosy i paznokcie również są narażone u niektórych. Grube łaty mogą wystąpić, zwłaszcza na goleni. Rzadko występują również pęcherze. Guzy mogą wystąpić na obszarach zranienia u niektórych. U około 20 % przypadków, liszaj płaski skóry ma niewielkie objawy i nie wymaga leczenia. Jednak, w wielu przypadkach, swędzenie może być ciągłe i intensywne.
    
Choroba ta pojawia się najczęściej u  mężczyzn i kobiet w wieku od 30 do 70 lat. Jest bardzo rzadka u dzieci i osób starszych. Wszystkie rasy są podatne na liszaj płaski.

Nie ma znanego lekarstwa na liszaj płaski skóry, ale leczenie jest często skuteczne w powstrzymani swędzenia i poprawieniu wyglądu wysypki do czasu jej całkowitego ustąpienia. Ponieważ każdy przypadek liszaju płaskiego jest inny, jedna metoda leczenia nie wystarczy.
Wraz z gojeniem się, liszaj często pozostawia na skórze ciemnobrązowe odbarwienia. Podobnie jak same guzy, te plamy mogą zniknąć po jakimś czasie, bez leczenia. Około jedna na 5 osób będzie ponownie zaatakowana.

Termin liszaj płaski (lichen planus, LP) został użyty po raz pierwszy przez Erasmusa Wilsona w 1869 r., ale prawdopodobnie odnosi się do takiego samego stanu chorobowego jak opisany wcześniej przez Hebra.  Dwóch innych ojców dermatologii dodało dla zrozumienia tej choroby cechy kliniczne (Wickham) i charakterystykę patologiczną (Darier). Obecnie, termin “liszajowaty” może odnosić się zarówno do objawów klinicznych jak i histologicznych. Black sugeruje, że powinna być przyjęta definicja Pinkusa, tzn. że reakcja tkanki liszajowatej "początkowo niszczy  podstawowe komórki naskórka, a następnie inicjuje kaskadę zmian, które dają objawy w pełni rozwiniętego liszaju płaskiego.’
W ten oto sposób, zapalenie liszajowate skóry okazuje te patologiczne zmiany, nawet jeśli zmiany kliniczne różnią się od typowych dla wykwitów liszajowatych, liszaj płaski jest określany przez angielskie cztery P: purple, polygonal, pruritic papules (fioletowe, wielokątne, swędzące grudki).

EPIDEMIOLOGIA
Mimo, że LP jest rozpowszechniony na całym świecie, jego pochodzenie nie jest znane. Różni się nieznacznie w występowaniu, ale nie istnieje żadna rasowa predyspozycja. Rodzinny LP został stwierdzony i może być przekazywany przez  allele ludzkiego antygenu leukocytowego (HLA). Badania różnią się jeśli chodzi o powiązanie z HLA i zawierają sugestie występowania w HLA-A3 i HLA05, HLA-Bw35, HLA-B8 i HLA-B16. W rodzinnym LP, początek choroby może wystąpić znacznie wcześniej niż zwykle. Niedawny raport dowodził, że samoistny liszaj płaski naskórkowy jest genetycznie różny od śluzówkowego liszaju płaskiego na podstawie braku powiązań HLA w tym ostatnim i znacznie podwyższonym występowaniu HLA-DR1 (DRB1*0101 alleli) w naskórkowym. Kobiety są częściej ofiarami LP; 65% pacjentów z ustnym i 60% z naskórkowym liszajem płaskim to kobiety. U mężczyzn LP rozwija się wcześniej (w wieku ok. 30 lat), natomiast u kobiet w wieku ok. 50 lat. Dziecięcy liszaj płaski jest bardzo rzadko spotykany, niektórzy szacują, że tylko u 2-3 % pacjentów.

Liszaj płaski jest najpewniej chorobą powodowaną immunologicznie. Infiltracja skórna składa się głównie z pomocnych komórek T, szczególnie w aktywnych zmianach liszajowatych, na granicy skóry i naskórka i w głębszych warstwach skóry, wraz z podwyższoną liczbą komórek Langerhansa i FXIIIa komórek dendrycznych w skórze właściwej i naskórku. Produkcja cytokinez jest znacznie podwyższona w zmianach liszajowatych.

Patologia LP została szeroko opisana w literaturze medycznej. Do cech charakterystycznych należy nieregularne zgrubienie warstwy naskórka z siecią wyrostków, które tworzą wzór “zęba piły” i wystające guzy skórne. Rzadko występuje złuszczanie naskórka.

Liszaj płaski jamy ustnej
Liszaj płaski jamy ustnej najczęściej dotyka wnętrza policzków, dziąseł i języka. Ustny liszaj płaski jest trudniejszy w leczeniu u zazwyczaj trwa dłużej niż skórny liszaj płaski. Na szczęście, większość przypadków liszaju płaskiego jamy ustnej wywołuje minimalne problemy. Około 1/3 osób z ustną odmianą liszaja ma także odmianę skórną. U kobiet liszaj płaski może także występować w obszarze waginalnym.

Ustny liszaj płaski pojawia się jako łaty cienkich białych linii i kropek. Te zmiany zazwyczaj nie wywołują symptomów. Najczęściej odkrywają je dentyści podczas przeglądów jamy ustnej. Bardziej ostre formy liszaju płaskiego jamy ustnej powodują bolesne rany i wrzody.
    
Często wymagana jest biopsja wraz z testami krwi. Jest to powszechne przy infekcji drożdżowej występującej wraz z liszajem płaskim. W takich przypadkach zazwyczaj jako pierwszą leczy się infekcję drożdżakową. Leczeni często poprawia stan liszaju płaskiego. Odnotowano kilka przypadków liszaju płaskiego jako reakcji alergicznej na złoto i rtęć używanych w materiałach dentystycznych, ale są one rzadkie.

Jeśli liszaj płaski jest bardzo poważny, zwłaszcza jeśli dotyka spodniej części języka, istnieje delikatnie podwyższone ryzyko rozwoju raka jamy ustnej. Jeśli taki liszaj jest obecny, należy unikać używania alkoholu i palenia papierosów. Należy odbywać co najmniej dwie wizyty dentystyczne rocznie w celu badań na raka jamy ustnej.

Paznokcie    
Zmiany paznokci występują w 10% przypadków liszaju płaskiego. Większość zmian paznokci jest wynikiem uszkodzenia macierzy lub korzenia paznokcia. Zazwyczaj tylko kila palców u rąk i nóg jest zniekształconych, czasem jednak wszystkie. Zmiany paznokci powiązane z liszajem płaskim to: podłużne grzebienie i bruzdy, rozszczepianie, ścieńczenie paznokci i ich utrata. W cięższych przypadkach paznokieć może być tymczasowo lub na stałe zniszczony.

Włosy
Odmiana mieszkowa liszaju  (lichen planopilaris) to specjalna nazwa liszaju płaskiego skóry głowy, która powoduje stałe łysienie bliznowate ze stanem zapalnym wokół zaatakowanych mieszków włosowych. Zazwyczaj dotyka dorosłych w średnim wieku w postaci odległych od siebie łysych łat.

Uznaje się, że 40% przypadków łysienia bliznowatego jest spowodowana właśnie liszajem. Występuje już u osób od 13 roku życia.

Utrata włosów spowodowana przez lichen planopilaris występuje w postaci odległych od siebie łysych łat, które mogą się rozszerzać i łączyć z upływem czasu. Stan ten rozwija się tak powoli, że nawet po kilku latach choroby, łyse łaty mogą być małe i niezauważalne.
Liszaj mieszka włosowego jest nie do końca rozumianą formą utraty włosów i wywołuje dużo problemów w odróżnieniu od liszaja różowatego. Niektórzy specjaliści twierdzą, że liszaj mieszkowy jest tym samym co łysienie rzekomoplackowate, jednak większość uważa, że istnieje delikatna różnica pomiędzy tymi dwiema chorobami.

Biopsje skóry często są stosowane przy diagnozowaniu liszaju mieszków włosowych. W skórze może występować nieprawidłowa infiltracja limfocytów komórek immunologicznych i składowanie immunoglobulin. Niektórzy eksperci używają technik immunofluorescencyjnych by znaleźć przeciwciała w zarażonej tkance. Inni odkryli, że tkanki z barwnikiem włókien elastycznych znacznie pomaga odróżnić liszaj od innych rodzajów łysienia bliznowatego. Proste biopsje także pomagają w identyfikacji lichen planopilaris. Czasem występuje stan zapalny wokół zaatakowanych mieszków włosowych, zwłaszcza we wczesnych stadiach rozwoju choroby, jednak nie zawsze jest on widoczny. Pomimo obecności odpowiedzi immunologicznej, nie wszyscy eksperci uważają liszaj mieszkowy a chorobą powiązaną z układem immunologicznym.

Najczęstszą metodą leczenia jest stosowanie kortykosteroidów. Skuteczność tej terapii jest jednak różna w zależności od osoby.

 

STUDIUM PRZYPADKU
Dwudziestoletni pracownik fizyczny wykazywał symptomy omawianej choroby już w wieku 10 lat. Początkowo występowała u niego bezobjawowa, postępująca utrata włosów na skórze głowy. Kilka lat później, występował łagodny świąd i szaroniebieski wykwity na skórze głowy i innych miejscach ciała. To spowodowało całkowitą utratę włosów na szczycie głowy, które sprawiło, że zgłosił się do lekarza. Badanie powierzchni skóry odkryło obecność szaroniebieskich ostrokończastych grudek mieszkowych, występujących samodzielnie lub w grupach (płytkach). Kanały włosowo-łojowe były zniszczone i wypełnione keratyną. Zapalenie mieszkowe występowało na całej skórze głowy. Zmiany były widoczne na skórze głowy, wokół  szyki, na klatce piersiowej, placach, pod pachami, w pachwinach i na nogach. Lśniąca atroficzna skóra głowy przedstawiająca łysienie bliznowate w stylu męskiego typu łysienia była istotnym objawem. Dodatkowo, była obsadzona widocznymi ostrokończastymi grudkami w środku.  (Rys. 1a). Typowe zmiany dla liszaju płaskiego na bezwłosym obszarze skóry (Rys. 1b).


Rys.1 a i b

Jednocześnie zbadano mikrosekcje przygotowane ze zmian typowego liszaju płaskiego na brzuchu i tego na skórze głowy.
Odkryto zmiany w naskórku składające się z nadmiernego rogowacenie, obrzęku podstawowej warstwy komórek, a także atrofię naskórka i wakuolizację komórek podstawowych. Mieszki włosowe były rozszerzone i wypełnione keratyną. Dodatkowo wraz ze zwłóknieniem skóry, widoczne były mikrofagi pigmentowe i przenikanie limfatyczne. Gruczoły mieszkowe i łojowe nie występowały. Jednak gruczoły potne zostały zachowane.

Lichen planopilaris jest fascynującą triadą charakteryzowaną przez klasyczny liszaj płaski typu płytkowego, kolczyste, guzkowate zmiany i łysieniem bliznowatym skóry głowy i innych obszarów ciała. Te cechy wzięto pod uwagę przy postawieniu diagnozy w omawianym przypadku.  . Stan ten jest najczęściej spotykany i kobiet. Jego obecność u mężczyzn jest jedynie sporadyczny.   Morfologiczny wygląd liszaju mieszkowego i łysienia pseuoplackowatego w wielu przypadkach jest nieodróżnialny. Możliwe jest, że te choroby są tak naprawdę jedną, a występowanie zapalnego obszaru łysienia może być główną cechą łysienia, podczas gdy zapalenia mieszków włosowych    jest rozpoznawane przez bliznowate łyse łaty występujące z widocznym zewnętrznym obrzękiem grudek mieszkowych. Potwierdzenie tej diagnozy może być możliwe poprzez zdefiniowanie odpowiednich cech histopatologicznych. W tym przypadku biopsja może wydać się użyteczna.   

Życie z liszajem płaskim mieszkowym
Punkt zwrotny w moim życiu i moja podróż z liszajem płaskim mieszkowym rozpoczęła się  lutym 2005 roku podczas zwykłej wizyty u mojej fryzjerki. Stojąc za mną spojrzała na moją głowę i powiedziała, że moje włosy przerzedzają się na czubku. “Powinna Pani z tym iść do lekarza", powiedziała dodając, że skóra był zaczerwieniona. Gdy wróciłam do domu przyjrzałam się tyłowi głowy w lusterku. Wyglądał na podrażniony. Myślałam, że może to efekt stosowania nowego szamponu i przestałam go używać. Po kilku tygodniach, jednak ten obszar zaczął piec. Skonsultowałam się z moim lekarzem rodzinnym, a on przepisał mi lek do miejscowego stosowania. Gdy symptomy nie ustępowały udałam się do prywatnego gabinetu dermatologicznego. Dermatolog zrobiła mi biopsję i poinformowała, że obszar na szczycie mojej głowy stracił 50% swoich włosów (patrz rysunek). Pamiętam tę chwilę gdy poznałam wyniki biopsji.


Miałam w domu gości gdy odebrałam telefon, więc poszłam do naszej wolnej sypialni by lepiej słyszeć. Siedząc na łóżku naprzeciwko zestawu luster od garderoby, usłyszałam dziwną nazwę, lichen planopilaris i słowa bliznowacenie i trwała utrata włosów. Spojrzałam na siebie. Trwała utrata włosów! Jak ja będę chodziła do pracy? Co pomyśli mój mąż? Gdy byłam w stanie przetrawić tę wiadomość, wyobrażałam sobie dzieci wskazujące palcem na moją głowę lub moją perukę na chodniku porwaną przez wiatr. Czułam się samotna. Czułam się nawet winna za przejmowanie się utratą wyglądu.

Frustracja
Wróciłam do lekarza pierwszego kontaktu, który zaczął mnie leczyć dopóki nie uzyskam skierowania na wizytę dermatologiczną. To było prawdziwe wyzwanie, gdyż większość dermatologów w mojej okolicy była albo zamknięta dla nowych pacjentów albo przyjmowała tylko za odpłatnością. Więc w międzyczasie przeszukałam Internet. Chciałam  się dowiedzieć jak dostałam tę chorobę, ile będzie trwała i jak można ją leczyć. Nie było o tym za wiele informacji. Przeszukałam jakąś bazę dermatologiczną Znalazłam tam artykuł z czasopisma medycznego. Przeczytałam go, ale nie zrozumiałam całej fizjologii. Jednak to co zrozumiałam o tym jak choroba się rozwija było naprawdę przerażające. Potrzebowałam lekarza by uzyskane informacje móc odnieść do siebie. Między chorobą, lekiem od lekarza pierwszego kontaktu i rozwiniętą bezsennością mój strach narastał.

Panicznie chciałam zachować swoje włosy. Symptomy, mimo leku, postępowały. Czułam bez przerwy pieczenie w obrębie korony głowy. Pod wpływem stresu, gorąco rozlewało się z korony na linię włosów. Innymi razy rozlewało się na czoło, aż do nosa i końcówek uszu, do ust. Dermatolog, z którym się widziała wczesnym kwietniem, nie była zaznajomiona z pieczeniem jako objawem liszaju płaskiego mieszkowego. Był wymieniony w artykule, które znalazłam, ale ona nie chciał go widzieć. Mój lekarz rodzinny powiedział, że lek, który mi przepisuje jest tylko tymczasowy dopóki nie zobaczę się z dermatologiem, ale ona ten lek nadal przepisała. Stałam się rozdrażniona a moje zachowanie było nieprzewidywalne.
Po 8 tygodniach na tym leki, załamałam się podczas rozmowy z moim dermatologiem. Kazała mi natychmiast odstawić lek. Zamiast tego zadzwoniłam do mojego lekarza rodzinnego a on przez 30 minut słuchał tego co się działo. W końcu zrozumiał moją frustrację wywołaną pieczeniem i przepisał lek używany przy bólu neuropatycznym. Zaczął działać. Moje emocje się uspokoiły.
Punkt zwrotny.

W tym momencie zdecydowałam się sprawdzić czy moje ubezpieczenie pokryje zmianę dermatologa, na tego który napisał artykuł o liszaju płaskim mieszkowym.
Dr Price, bo o niej mowa, uspokoiła mnie natychmiast. Wiedziała o pieczeniu przy tej chorobie. Wyjaśniła szczegółowo co się działo, pogrupowała symptomy na 3 grupy (łagodne, średnie, ostre) by śledzić postęp choroby i moją odpowiedź na leczenie i wykonała test ciągnięcia włosa.  Chwyciła fragment moich włosów, powoli pociągnęła i jeśli mała woskowa cebulka na końcu była długa to źle; jeśli krótka to normalne.

Powiedziała mi także, że ta choroba zostanie ze mną na długi czas, czasem się uspokajając a czasem powracając. Powiedziała także, że nie stracę wszystkich swoich włosów. Była optymistycznie nastawiona na wynalezienie nowych metod leczenia. To był początek mojego punktu zwrotnego. Wraz ze stopniowym obniżaniem dawki leku, zaczęłam się znów uśmiechać. Nie tylko znalazłam pociechę w ogromnym wsparciu mojego męża i bliskich przyjaciół, ale także dotarłam do jednego z największych autorytetów od tej choroby i moje oczekiwania co do leku stały się bardziej realistyczne. Podczas gdy dr Price zapewniła mi najlepszą możliwą opiekę, musiała teraz wykonać swoją część i zmienić przyzwyczajenia.

Zmiana trybu życia
Najpierw zidentyfikowałam czynniki powodujące stres. Na przykład, zwykłam słuchać wiadomości gdy podróżowała do i z pracy. Zdałam sobie sprawę jak spięta byłam po powrocie do domu. Wiadomości powodowały tak silne napięcie jak dzień ciężkiej pracy. Więc, mimo, że ciągle słucham od czasu do czasu wiadomości, teraz słucham głównie kursów językowych lub muzyki. Zredukowałam także stres poprzez pisanie pamiętnika, branie kąpieli i zamykanie na jakiś czas drzwi do biura.
Po drugie, odkryłam, że na wakacjach niektóre pożywnie pogarszało moje objawy. W głowie prowadziłam dziennik tego jak się czułam w porównaniu z moją dietą. Do tej pory wyeliminowałam orzeszki ziemne, kofeinę (wliczając czekoladę) i czerwone wino.

Te modyfikacje  diety były wynikiem miesięcy prób i błędów. Myślę, że zmiana diety zminimalizowała moje objawy. Po trzecie, staram się znaleźć czas na ćwiczenia fizyczne i sen. Trzymam w domu artykuł, który motywuje mnie do ćwiczeń, kiedy jestem rozluźniona. Mówi on, że przeskoczenie z samego myślenia o ćwiczeniach do ich wykonania leży w ich zaplanowaniu. Zmieszczenie ich w mój grafik jest wyzwaniem, ale 15 minut chodzenia pomaga. Mój lekarz powiedziałby, że ćwiczenia redukują depresję i niepokój. Lubię je, bo czuję, że robię dla siebie coś pozytywnego. Co do snu, znalazłam niezliczoną liczbę artykułów o poprawianiu snu poprzez zwracanie uwagi na jego higienę. Na przykład, zmieniłam nawyk czytania materiałów z pracy w łóżku. Inne to nie oglądanie telewizji w łóżku i unikanie drzemek w ciągu dnia.
Tak więc, po roku od zdiagnozowanie, przeszłam przez wiele zmian. Nie mam już głowy pełnej włosów.
Kiedy je myję mam wrażenie, że mieszam makaron na odwrocie dużej miski. Noszenie krótszych włosów pomaga, zwalcza również suchość, którą mam w przypadku dłuższych włosów. Stres nadal powoduje wzmożenie objawów, więc ciągle staram się wprowadzać rozwiązania by sobie z nim radzić. W wieku 43 lat, czuję, że starzenie się daje Ci mądrość przezwyciężania strachów ludzi, którzy się z Ciebie śmieją. Czytałem gdzieś, że życie to  10% to co się przydarza, a  w 90% to jak sobie z nim radzisz. Teraz radzę sobie całkiem dobrze.

Wiele osób martwi się, że nie jest w stanie poradzić sobie z problemem, jakim jest wypadanie włosów czy łysienie. Aby temu zaradzić stosują różne preparaty, ale bardzo często okazuje się, że nie spełniają one ich oczekiwań. Pomóc im może Klinika Handsome Men, która gwarantuje 100% zadowolenie z wykonywanych zabiegów. Galeria zadowolonych Pacjentów jest dostępna Tutaj!

Polecane artykuły

Najczęściej kupowane w sklepie internetowym



Łysienie Wypadanie włosów Przedłużanie włosów Utrata włosów Nawilżanie włosów Biotyna Kolor skóry