Kosmetyki a wypadanie włosów

Zarówno dermatolodzy jak i użytkownicy winą za wypadanie włosów obarczają często właśnie kosmetyki. Mimo to same kosmetyki są codziennie stosowane przez miliony konsumentów, w różnych warunkach i dla różnych rodzajów włosów, nie powodując żadnych niepożądanych skutków. Na podstawie tego typu danych, braku obecności wiarygodnego dowodu w literaturze fachowej, jak również dzięki wiedzy na temat sposobu działania kosmetycznych produktów do włosów, możemy przyjąć wniosek, że kosmetyki nie powodują łysienia.

Lekarze zajmujący się wypadaniem włosów muszą wykazać się dokładną znajomością cyklu wzrostu włosów, długości okresu, w którym pojedyncze pasmo utrzymuje się na skórze głowy, a także jego historii biologicznej i kosmetycznej, aby móc zrozumieć powody wypadania włosów i postawić poprawną diagnozę. Rozumiejąc to, w jaki sposób codzienny użytkownik korzysta z produktów do pielęgnacji włosów, lekarz  będzie miał większą szansę pomóc pacjentowi w odbudowaniu wzrostu jego włosów i przeprowadzeniu go przez wysokiej jakości terapię.

Wstęp
Codzienny użytkownik produktów do pielęgnacji włosów winą za łysienie obarcza często właśnie kosmetyki. Jednak miliony użytkowników w większości populacji świata regularnie, a nawet codziennie korzystają z różnorodnych produktów kosmetycznych i nie odnotowują z tego powodu pojawienia się niepożądanych zjawisk, krótko czy długoterminowych. Stąd bazując na olbrzymiej ilości danych i dużej grupie użytkowników, można dojść do wniosku, że stosowane w odpowiedni sposób produkty do pielęgnacji włosów nie powodują ich wypadania.

Kosmetyczne produkty do pielęgnacji włosów można podzielić na dwie grupy:
•    produkty, których stosowanie powoduje okresowe zmiany we włosach, np. szampony, odżywki, lakiery do włosów, szampony koloryzujące itd.
•    produkty powodujące trwałe zmiany w trzonie włosa, np. trwałe, produkty do rozjaśniania włosów, farby do włosów itd.

Jest  jednak jeszcze trzecia kategoria, której należy się dokładniej przyjrzeć: proces czy warunki, w których stosuje się dany produkt. Bardzo prawdopodobne, że duża większość problemów z włosami bierze się właśnie z tej trzeciej grupy, jako rezultat niewłaściwego lub niepoprawnego użytkowania produktów kosmetycznych, czy to w domu czy w salonie kosmetycznym.

Większość pacjentów i użytkowników sądzi, że za problem z ich włosami bezpośrednio odpowiadają właśnie kosmetyki przez nich używane. Powodem jest fakt, że problem pojawił się bezpośrednio po zastosowaniu produktu, więc, wydawałoby się, to produkt musi być za tą sytuację odpowiedzialny. Najczęściej uważa się, że „winowajcą” był tu ostatni szampon, a więc najpopularniejszy i najbezpieczniejszy z produktów kosmetycznych. Ważne, żeby zrozumieć tak historię pielęgnacji włosów, jak i to, czy problem został spowodowany niewłaściwym użytkowaniem, czy samym produktem – pozwoli to uniknąć kosztownych błędów.

Podczas sprawdzania, czy za wypadanie włosów odpowiada niewłaściwy produkt, czy jego niewłaściwe użytkowanie, należy najpierw jasno określić, jaki charakter ma wypadanie włosów oglądane z perspektywy pacjenta i lekarza, ponieważ obydwa typy bardzo się od siebie różnią.
Dla pacjenta jakiekolwiek zwiększone wypadanie włosów, łamanie się ich na dowolnej długości, czy też gwałtowna zmiana w widocznej gęstości włosów będą uważane za łysienie. Pacjent nie odróżnia na ogół problemów z mieszkiem włosowym od tych dotyczących w pełni ukształtowanego włosa. Jednak dla lekarza prawdziwe łysienie to jedynie te schorzenia, które dotyczą mieszków włosowych. Każdy problem związany z ukształtowanym już włosem ma jedno rozwiązanie – poczekać, aż w mieszku wyrośnie następny włos.

Dla pacjenta wypadanie włosów to pojedyncze, nagłe zjawisko nieoglądane z perspektywy długości trwania cyklu wzrostu włosa czy czasu, w jakim każde pasmo trzymało się skóry głowy.  Nawet w przypadku skutków ubocznych chemioterapii wypadanie włosów pojawia się po upływie wielu dni od rozpoczęcia kuracji. I tak końcówki włosów, które sięgają ramion, mogą „przebywać” na głowie od ponad dwóch lat. Tak więc bardzo możliwe, że czynnik powodujący wypadanie czy łamliwość włosów pojawił się na długo przed tym, jak skutki te stały się widoczne – często w sytuacji zmian kosmetycznych czy fryzjerskich.

Produkty powodujące okresowe zmiany na powierzchni włosa
Do tej grupy należą produkty, których można używać codziennie, np. szampony, odżywki, lakiery do włosów itp. Mimo że możliwe jest dostarczanie poprzez te produkty różnych substancji do włosa, skutkiem nie może być łysienie. Fakt, że niektórzy lekarze obwiniają za łysienie same kosmetyki, negując jednocześnie ich dobroczynne działanie,  wygląda wobec tego wręcz paradoksalnie. Powszechnie dostępne produkty mają na ogół pH 5 lub zbliżone i są dokładnie testowane dermatologicznie. Sukces komercyjny takiego produktu oznacza przecież, że będzie on codziennie i wyczerpująco „testowany” przez niezliczone ilości konsumentów na całym świecie. Większość jego składników pojawia się zresztą również w innych produktach kosmetycznych, jak żele pod prysznic czy pianki, co jest kolejnym dowodem na bezpieczeństwo i powszechną akceptację tych składników.  W literaturze specjalistycznej nie znajdziemy ani jednego przypadku, w którym grupa produktów bezpośrednio spowodowałaby wypadanie włosów.

W przypadkach kiedy pacjenci narzekają na łamliwość włosów, na przykład przy trichorrhexis nodosa, a przy tym nie potwierdzają stosowania innych środków, należy przyjąć, że przyczyną problemu jest nazbyt intensywna pielęgnacja. Może to być zarówno trwała zmiana dokonana we włosach długi czas wcześniej, jak i nazbyt częste stosowanie akcesoriów do włosów. Nawet nazbyt częste szczotkowanie może być przyczyną trichorrhexis nodosa, trichochisis czy przedwczesnego, telogenowego wypadania włosów, którego cechą charakterystyczną jest pojawianie się małych „ogonków” na cebulkach włosów (Rysunek 1). W trudnych przypadkach stosowanie reagentów trwałych łatwo jest wykryć na podstawie aminokwasowej analizy starszych części pasma. Trwałe i rozjaśniania skutkują charakterystycznym zwiększeniem się poziomu kwasu cysteinowego, środki do prostowania włosów często powodują zwiększenie się poziomu lantioniny, podczas gdy stosowanie substancji koloryzujących, nawet przy dużym odroście, jest po prostu widoczne.

Rysunek 1. Włos telogenowy z charakterystycznym ogonkiem,  powstałym w wyniku wyciągnięcia włosa z mieszka przed zakończeniem się fazy telogenu.

Produkty powodujące trwałe zmiany w trzonie włosa
Są to takie produkty, jak płyny do trwałej, prostowania włosów, rozjaśniania ich czy koloryzacji. Każdy z tych produktów powoduje co najmniej jedną zmianę w zupełnie już uformowanych włosach. Zmian tych nie można już cofnąć, należy więc poczekać, aż włosy odrosną. Większość problemów z tymi kosmetykami wynika już z samej ich natury – mają one przecież trwale zmieniać włosy. Trzon włosa to dość wytrzymała struktura, która całymi latami może opierać się np. wpływowi warunków atmosferycznych, w związku z tym takie procesy kosmetyczne, aby dawały pożądany skutek, muszą spowodować znaczące uszkodzenia struktury włókna włosowego. W skrócie wygląda to następująco:

Trwała
Redukcja wiązań disiarczkowych w łusce włosa i kory włosa przy pomocy alkaline thioglycollate, zmiana kształtu włosów na nowy, a następnie odbudowanie niektórych wiązań przy pomocy wody utlenionej.

Prostowanie
Używanie albo wodorotlenku sodu (ług) albo wodorotlenku guanidyny (bez ługu), w obu przypadkach przy wysokich poziomach pH12, co powoduje niszczenie się różnych wiązań na całej powierzchni włosa, a następnie prostowanie się włosa. Jest to szczególnie szkodliwe, jako że kształt włosa zmienia się właśnie poprzez prostowanie. Następnie neutralizuje się pH przy pomocy szamponu lub płukanki o odczynie kwaśnym.

Rozjaśnianie i pasemka
Na ogół przy użyciu zasadowej wody utlenionej lub nadsiarczanu, próbuje się osiągnąć efekt rozjaśnienia pigmentu w łusce włosa. Jednak zastosowanie wszystkich tych substancji ma na celu przekształcenie nabłonka tak, aby spowodować nieodwracalne utlenienie się wiązań disiarczkowych do kwasu cysteinowego.

Trwała koloryzacja
Przy użyciu zasadowej wody utlenionej i amoniaku (pH 9-10) produkt ten musi najpierw rozjaśnić pigment zawarty w łusce włosa, jednocześnie wprowadzając trwały kolor w całe pasmo. Obecność nadtlenku zasadowego, konieczna dla utworzenia się koloru, powoduje również uszkodzenia włosów.

Dla pacjenta najważniejsze jest, aby lekarz powiedział mu o tym, że włos rośnie około 1cm miesięcznie, przez co dla włosów długości do ramion konieczne jest uwzględnienie wszystkich opisanych powyżej zabiegów przeprowadzonych w ciągu ostatnich 12 lub więcej miesięcy.

Pacjent nie zwracałby na to uwagi, z racji braku wiedzy. Oznacza to po prostu, że skutki zabiegu nadal są obecne we włosach, co może równie dobrze przyczyniać się do zniszczeń we włosach. Jest to szczególnie prawdziwe w przypadku łamliwości włosów i matowienia.
Nawet kiedy produkty te są stosowane poprawnie, często zdarza się, że użytkownik odczuwa przejściowe problemy skórne, jak mrowienie, pieczenie, i szczypanie oczu. Konsumenci często wierzą, że substancje prostujące pozbawione ługu nie wymagają tak ostrożnego stosowania jak te zawierające ług (sodę kaustyczną). Jednak mimo że produkty bez ługu nie podrażniają zbyt mocno skóry, jednak obydwa rodzaje produktów trzeba stosować bardzo ostrożnie. W przypadku substancji koloryzujących testowanie ich na małym kawałku skóry, zgodnie z tym co podaje instrukcja, jest jak najbardziej polecane. Opłaca się to zrobić szczególnie w przypadku substancji koloryzujących i rozjaśniających, które mają spowodować duże zmiany koloru. U pacjentów, u których po zastosowaniu produktu koloryzującego pojawiło się kontaktowe zapalenie skóry, niejednokrotnie dało się zaobserwować zwiększone wypadanie włosów. Jednak nadal pozostaje pytanie, czy osoby te skorzystałyby z produktu, gdyby przeprowadziły wcześniej odpowiedni test miejscowy. Łysienie telogenowe obserwowano na przykład kilka miesięcy po zastosowaniu produktu. Jest to zgodne z cyklem wzrostu włosów i czasem, którego włos potrzebuje, aby przejść z fazy anagenu do telogenu.
Jeśli zastosowano jeden z zabiegów stale zmieniających włosy, ważne, żeby pamiętać o tym, że włosy będą teraz bardziej podatne na codzienne praktyki pielęgnacyjne, jak mycie, czesanie i suszenie. Normalny proces rozdwajania się końcówek zyska na intensywności. Pacjentom należy doradzić szczególną dbałość o włosy i częstsze stosowanie odżywek.

Praktyki i procesy kosmetyczne
Większość przypadków „kosmetycznego wypadania włosów” ma swoje źródło w nieodpowiednich czy wręcz niepoprawnych praktykach kosmetycznych. Kiedy chemiczne procesy kosmetyczne przeprowadzane są w warunkach domowych, warto poprosić kogoś o pomoc, ponieważ równomierne nałożenie produktu na włosy, a następnie usunięcie go, może się dla nas okazać za trudne.
Zwłaszcza włosy ludzi ras afrykańskich wymagają specjalnej troski. Z racji swojej morfologii ten typ włosa jest szczególnie podatny na obrażenia na przykład w porównaniu z włosami ludzi rasy kaukaskiej czy azjatyckiej, a przy tym ma naturalną skłonność do tworzenia podłużnych pęknięć. Może się do tego przyczyniać częste stosowanie kuracji chemicznych (prostowanie i trwałe), prostowania mechanicznego, a także bardziej zdecydowane zmiany stylu uczesania.
Ważne, żeby dokładnie sprawdzić czy na włosach nie przeprowadzono nieprawidłowych zabiegów, jako że pacjenci często nie są skłonni przyznać się do tego faktu.

Szczotkowanie i czesanie
Mimo że to normalna część pielęgnacji włosów, czesanie powinno być ostrożne i delikatne. Należy zdecydowanie unikać starego nawyku czesania włosów 100 razy przez zaśnięciem. Agresywne rozczesywanie, szczególnie dla usunięcia splątań, poskutkuje tylko zwiększonym wypadaniem włosów, co od razu będzie widoczne na szczotce. Wiele tych włosów telogenowych będzie wtedy miało mały „ogonek” (Rysunek 1), typowy dla włosów przedwcześnie wyciągniętych z mieszka. Problem zniknie wtedy, kiedy wyczesane zostaną wszystkie włosy telogenowe, jednak konieczne jest poinstruowanie pacjenta, jak ma pielęgnować włosy.

Łysienie wywołane tarciem lub pociąganiem
To oczywiste, że w pełni uformowany włos jest mocniejszy, niż siła wymagana do utrzymania go w mieszku; inaczej niemożliwe byłoby wyrwanie włosa. Stąd możliwe jest ułożenie takiej fryzury, w której każdy włos jest bez przerwy ciągnięty z siłą aż do 100g. Przedłużające się i powtarzające pociąganie, jakie występuje w okolicach uszu i czoła u osób noszących ciasny kucyk, czy na całej skórze przy ciasnych afrykańskich warkoczykach, może spowodować trwałe wypadanie włosów (łysienie bliznowaciejące).  Jest to szczególnie dużym problemem w przypadku dzieci, które noszą ciasne warkoczyki przez większość dzieciństwa. Brak reakcji może poskutkować trwałym wypadaniem włosów. Jednak w większości przypadków instrukcje wybierania odpowiednich fryzur pomogą pacjentowi w odzyskaniu włosów – powinny one odrosnąć.

Włosy bańkowate
Suche włosy są miejscami ogrzewane przez lokówkę, co powoduje powstawanie pary, keratyny hydrolizowanej i pękanie włókna. Łamliwość włosów pojawia się w prostych liniach wzdłuż fryzury, a końcówki pozostałych włosów mają w łusce widoczne struktury w kształcie plastrów miodu. Normalnie pojawia się to jednorazowo i jest spowodowane zmianą w normalnym trybie kręcenia włosów – czasami w tak prostych przypadkach, jak np. kiedy mając włosy nawinięte na lokówkę, odbieramy telefon i nie możemy na czas zdjąć pasma z urządzenia.

Rysunek 2. Łamanie się włosów przejawiające się jako łysienie, a spowodowane niepoprawnym stosowaniem w salonie trwałej.

Łamanie chemiczne
Jak opisano powyżej, substancje chemiczne używane w trwałych, rozjaśnianiu i prostowaniu są tak zaprojektowane, aby powodowały trwałe zmiany we włóknie. Pozostawione na zbyt długi czas, w zbyt dużym natężeniu czy temperaturze, wszystkie te zabiegi mogą spowodować łamliwość albo kompletne rozpuszczenie się włosa (Rysunek 2). Często w przypadku reagentów stosowanych w salonach jest tak, że kupuje się je w większych opakowaniach i nie zużywa za jednym razem, tylko przechowuje długo po otwarciu. Składniki stosowane w trwałych i rozjaśnianiu utleniają się z czasem i tracą skuteczność, co sprawia, że ich stosowanie w salonie nie ma już nic wspólnego z dokładnością. Podczas rozjaśniania włosów wodą utlenioną zachodzi kataliza metali W rzadkich przypadkach nadmierne powierzchniowe ilości metali, jak np. miedź czy żelazo, dostarczane poprzez wodę, mogą spowodować gwałtowne ogrzewanie się włosów klienta wraz z powstawaniem pary czy dymu. Tylko szybkie działanie może wtedy zmniejszyć uszkodzenia.

Łysienie bliznowaciejące
Rzadko powstaje ona w wyniku działań kosmetycznych; niewiele takich przypadków doczekało się wzmianki w literaturze fachowej. Jednak wśród tych opisanych znalazły się pęknięcia, miejscowe opalenia skóry spowodowane prostowaniem włosów, a także zapalenie mieszków włosowych spowodowany stosowaniem tłustych olejów dla ochrony włosów podczas prostowania.

Wnioski
Podsumowując, niezwykle rzadko zdarza się, że produkty kosmetyczne, stosowane w odpowiedni sposób, powodują wypadanie włosów. Chociaż wysypka kontaktowa może doprowadzić do łysienia telogenowego, nawet występowanie cięższej wysepki zdarza się niezmiernie rzadko. Także łamliwość włosów, w tym wypadanie włosów z mieszków i łamanie się włosów jeszcze w nim będących, częściej bywa skutkiem nieodpowiednich działań, nieostrożnego stosowania reagentów czy złego doboru uczesania, zwłaszcza w społeczeństwach afro-karaibskich. Ważne, żeby odróżniać wypadanie włosów z mieszka i łamanie się włosów tuż ponad mieszkiem, które też wygląda jak łysienie. To ostatnie nie stanowi większego problemu, ponieważ włosy z czasem odrastają. Jednak bez dokładnej znajomości praktyk kosmetycznych pacjenta, lekarzowi będzie niezwykle trudno porozmawiać z nim i doradzić mu odpowiednią pielęgnację nowych włosów.

Każdy człowiek inaczej radzi sobie ze swoimi problemami i kompleksami. Coraz częściej jednak zdarza się, że osoby dotknięte problemem estetycznym (na przykład łysieniem czy wypadaniem włosów) ma tak duże kompleksy, że zupełnie nie potrafi sobie z nimi poradzić. Osoba taka stara się zaradzić swojemu problemowi w każdy możliwy dla niej sposób. Bardzo często jednak wiele zastosowanych metod w ogóle nie skutkuje. W przypadku wypadania włosów i łysienia skuteczną metodę walki z problemem i 100% zadowolenia z efektów oferuje Klinika Handsome Men. Galeria zadowolonych Pacjentów jest dostępna Tutaj!

Właściciel strony nie ponosi odpowiedzialności za skutki stosowania nin. porad, przepisów czy recenzji. Wykorzystanie podanych informacji odbywa się na wyłączną odpowiedzialność stosującego.