Jesteś tutaj:

Egzema a łysienie i wypadanie włosów

Egzema jest kolejną niezakaźną chorobą skóry, która bardzo przypomina łuszczycę. Egzema wytwarza łuski, zaczerwienioną zapalną skórę, które sączy i bardzo uciążliwe swędzenie. Są to jednak dwie zupełnie różne choroby, wymagające różnych metod leczenia. Niektóre metody leczenia są jednak skuteczne zarówno przy łuszczycy jak i egzemie. Egzema powoduje znaczne owrzodzenie i pęcherze na skórze głowy , powodując poważne bliznowacenie. Pęcherze spowodowane egzemą mogą powodować tymczasową utratę włosów. Bliznowacenie może pojawić się szczególnie gdy drapie się bolące i swędzące zmiany, co może prowadzić do trwałego uszkodzenia mieszków włosowych.

Słowo “egzema” pochodzi z języka greckiego, które oznacza “przegotować”. „Dermatitis” (zapalenie skóry) pochodzi od greckiego słowa oznaczającego skórę; oba terminy odnoszą się do tej samej choroby skóry. Egzema jest powszechniejszym słowem, chociaż można go używać zamiennie z zapaleniem skóry.

Egzema to swędzące zapalenie skóry powiązane z różnym stopniem i czynnikami takimi jak:
•    Zaczerwienienie dotkniętych obszarów skóry
•    Ogólnie wysuszona skóra, która często jest zgrubiona w miejscach podrapanych
•    Guzki i pęcherzyki w dotkniętych miejscach
•    Oznaki powierzchownej infekcji, takie jak sączenie i strupy.

Egzema jest podzielona na kilka drobnych podgrup, w oparciu głównie o czynnik, które są odpowiedzialne za tę chorobę u danej jednostki, ale ważne jest by wiedzieć, że symptomy i wygląd skóry we wszystkich tych typach może być dokładnie taki sam.
Także, system klasyfikacji jest daleki od ideału, jako że często trudnym lub niemożliwym jest określenie co dokładnie wywołało egzemę u danej osoby.

Metody leczenia różnych typów egzemy są także podobne. Główne różnice  polegają na różnych czynnikach powodujących egzemę u danej jednostki. Stąd więc, jeśli np. czynnikiem wywołującym jest kontakt z jakąś substancją w pracy, usunięcie lub ochrona przed tą substancją  będzie ważnym czynnikiem w  ujarzmieniu egzemy takiej osoby w porównaniu do kogoś, kto nie miał kontaktu z taką substancją.

Główne grupy:
•    Atopowa: typ “alergiczny”, często spotykany u osób z gorączką sienną lub astmą
•    Kontakt alergiczny: z powodu kontaktu skóry z substancją, na którą dana osoba jest wrażliwa. Ta sama sytuacja nie wywołuje egzemy u osób na nią nie wrażliwych
•    Kontakt z czynnikiem drażniącym: z powodu kontaktu skóry z drażniącymi chemikaliami, proszkami, środkami czystości, itp. Kontakt z takimi substancjami najpewniej spowoduje egzemę u każdej osoby, jednak różnica w podatności u poszczególnych osób nadal istnieje.
•    Tarczowaty: pojawia się jako mało widoczne wysepki egzemy na tle normalnej skóry
•    Łojotokowy: u niemowląt pojawia się w miejscach, gdzie przylega pieluszka i na skórze głowy. U dorosłych, także pojawia się na skórze łowy i na bruzdce skórnej pomiędzy nosem a ustami. Może być wywołane przez drożdżaki.
•    Inne:  różnorodne grupy, wliczając egzemy nóg spowodowane żylakami i potówka – intensywnie swędząca forma zlokalizowana na rękach w postaci małych  lub (czasami) dużych pęcherzy.

Egzema w praktyce.
Egzema jest powszechną chorobą. Egzema atopowa dotyka około 10-20 % dzieci w wieku szkolnym i 3-5 procent dorosłych w Wielkiej Brytanii i staje się coraz powszechniejsza. W ciągu ostatnich 30 lat zanotowano 2-5 krotny wzrost zachorowań, z nieznanych powodów.

Wydaje się, że dzieje się tak ze względu na wzmożone oddziaływanie alergenów (substancji białkowych, na które ludzie stają się uczuleni) takich jak roztocza kurzu i inne czynniki środowiskowe. Pomimo, że praktyki  BHP w fabrykach znacznie obniżyły poziom narażenia pracowników na drażniące chemikalia, ciągle jest dużo przykładów kiepskiej praktyki lub nieprzestrzegania stosowania danych materiałów.

Nawet w środowisku domowym, coraz więcej środków czyszczących, rozpuszczalników, detergentów, olejów i innych materiałów potencjalnie szkodliwych jest łatwo dostępnych. Leczenie egzemy jest skuteczne u większości osób, ale ciężka postać egzemy może być trudna do wyczyszczenia. Przestrzeganie podstawowych elementów leczenia zazwyczaj pomaga, ale rzadko kiedy można powiedzieć, że egzema jest uleczalna.

Nie często zdarza się możliwa identyfikacja i wyeliminowanie jednego czynnika powodującego reakcje skórne i większość czasu leczenie polega raczej na polepszeniu się stanu skóry niż całkowitym wyeliminowaniu choroby. Egzema jest chorobą spowodowaną również przez toksemię (zatrucie obecnością toksyn we krwi). Pomimo, że można – poprzez stosowanie specjalnych szamponów i kremów -  kontrolować symptomy, całkowite ustąpienie jest możliwe jedynie po usunięciu przyczyny toksemii.

Symptomy egzemy

Swędzenie
Jest to główny symptom i bez niego wysypka nie jest uznawana za egzemę (chyba, że swędzenie ustąpiło na skutek leczenia). Swędzenie jest częstą cechą wielu innych chorób skórnych, tak jak i jest cechą wielu innych stanów chorobowych, niekoniecznie bezpośrednio związanych ze skórą, więc jest to „niezbędny” objaw podczas diagnozowania egzemy, ale nie jedyny.  Ciągle nie rozumiemy w pełni co powoduje swędzenie, ale włókna nerwowe wyspecjalizowane w przekazywaniu uczucia swędzenia istnieją w skórze. Tak jak inne nerwy, te są połączone z kręgosłupem i mózgiem.

Do niedawna uważano, że uczucie bólu „podróżowało” wzdłuż tego samego włókna nerwowego co uczucie swędzenia, ale dzisiaj uważa się to za nieprawdopodobne.  Co ciekawe, te dwa odczucia mogą ze sobą rywalizować. Stąd, ulgą w ciężkim swędzeniu może być czasami zadanie bólu, tak jak zauważono u niektórych, którzy wolą dyskomfort gorącej kąpieli od ciągłego swędzenia. Drapanie się może powodować, że sygnały nerwowe będą trafiać do włókien odpowiedzialnych za uczucie bólu, blokując tym samym odczuwanie swędzenia.

Zaczerwienienie
Zwiększone zaczerwienienie skóry zazwyczaj oznacza podwyższony przepływ krwi. Olbrzymia sieć niewielkich żyłek (naczyń włosowatych) jest obecna w głębszych warstwach skóry, które przechodzą bliżej powierzchniowych warstw skóry. Górna warstwa skóry jest zbudowana z martwych komórek i nie posiada krwi, więc powierzchowne zacięcie na tym poziomie nie powoduje krwawienia. Gdy skóra jest w stanie zapalnym, miejscowa sieć naczynek krwionośnych rozszerza się, zwiększając przepływ krwi, co czyni skórę czerwoną.

Proces zapalny w egzemie jest złożony i może być wywołany przez wiele czynników, ale ważnym dodatkowym, który należy brać pod uwagę gdy egzema powstaje jest obecność infekcji bakteryjnej.
Gdy infekcja bakteryjna dostanie się do głębszych warstw skóry, zazwyczaj jest widoczna w postaci zwiększonego zaczerwienienia i ciepła wytwarzanego przez tkanki. Rozpoznanie, że zaczerwienienie jest wynikiem infekcji jest istotne przy leczeniu egzemy.

Zgrubienie
Skóra na obszarach, w których stan zapalny egzemy się utrzymywał jest zazwyczaj znacznie grubsza niż niedotknięta skóra. Głównie pojawia się to jako odpowiedź obronna skóry na powtarzany uraz – drapanie. Egzema często dotyka obszarów stawów, takich jak: łokieć, za kolanami, i w przedzie kostki  (zgięcia), gdzie skóra ciągle musi być elastyczna. W tych miejscach można zauważyć pęknięcia skóry, gdyż pogrubiona skóra nie może zginać się tak jak normalna.

Pęcherze
Mikroskopowe badanie struktury skóry w egzemie pokazuje, że istnieje mniejsze przyleganie komórek skóry, zwłaszcza w jej górnych warstwach. To prowadzi do łuszczenia się i ułatwia bakteriom dostęp do głębszych warstw skóry, pomiędzy przerwami. To także ułatwia płynom tkankowym sączenie się pomiędzy komórkami i, jeśli jest ich wystarczająco, zebranie się i uformowanie pęcherzy.

Niewielkie pęcherze mogą być widoczne w aktywnej egzemie, ale czasem pojawiają się większe, albo ze względu na konkretny typ egzemy lub ponieważ infekcja skórna współwystępuje, pęcherze mogą być wypełnione nie tylko czystym płynem ale i ropą. 

Strupy
Płyn, który sączy się z zapalnej skóry jest bogaty w białka. Gdy wysycha w kontakcie z powietrzem, białko zostaje w postaci skorupki/strupa. Często pojawia się to na połączeniach infekcji, gdzie zainfekowane strupy mają złotawy kolor. Podobne strupy występują w infekcji skórnej zwanej liszajcem, która jest powszechna u dzieci w wieku przedszkolnym, gdyż jest łatwo przenoszona przez dotyk. W liszajcu, leczenie infekcji eliminuje ten problem, ale w przypadku egzemy jest to oczywiście tylko część wymaganych działań. Lekarze często odnoszą się do zakaźnej egzemy jako będącej liszajowatą.

Stopnie egzemy
Użyteczną, dodatkową formą podziału egzemy jest podział ze względu na stopień aktywności i czas jej trwania

Ostra
„Ostra” w języku medycznym oznacza szybko powstającą. Często choroby, które powstają w krótkim okresie czasu są także bardzo żywotne w swojej aktywności, jednak nie należy mylić terminu „ostry” ze słowem „poważnym”.
Ostra egzema będzie zatem niedawno powstałym czerwonym obszarem zapalnym, prawdopodobnie z pęcherzami i możliwym sączeniem lub strupami.

Chroniczna
“Chroniczna” oznacza długo trwającą. Po tym jak początkowa faza aktywności wygasła, fragment skóry, który był zaatakowany zostaje suchy, łuszczący się, zgrubiały i popękany.

Zarażona
Na każdym etapie egzema może stać się zarażoną. Nie zawsze będzie się różniła od ostrego przebiegu egzemy, chyba że występują wypełnione ropą pęcherze.
Doświadczona osoba zazwyczaj rozpozna złotawe strupy i inne symptomy świadczące o infekcji. Mogą występować typy mieszane (atopowe, łojotokowe, tarczowate, itp.) o różnym nasileniu (ostry, chroniczny, zarażony), co prowadzi do rozsądnej klasyfikacji egzemy. O wiele łatwiej wygląda to jednak na papierze niż w rzeczywistości.
 
Rysunki:
1. Egzema skóry głowy u niemowlęcia.
2. Egzema skóry głowy
3. Ostra egzema twarzy i skóry głowy u 8 letniej dziewczynki
4. Typowa egzema, widoczna na rękach.

Polecane artykuły

Najczęściej kupowane w sklepie internetowym



Wypadanie włosów Łysienie Suche włosy Regeneracja włosów Kondycja włosów Mieszki włosowe Aromataza Loki