Jesteś tutaj:

Historia peruk

Temat włosów oraz ich zagęszczania jest bardzo obszerny, dlatego też w poniższym artykule zamieszczamy informacje na temat peruk, które przez wieki były stosowane jako forma zakrycia łysiny czy też wyeksponowania swojej społecznej pozycji.

Zimą 1751 roku, po przyjęciu odpowiedzialnego stanowiska w świecie finansów, Jean-Jacques Rousseau poważnie zachorował. Przykuty do łóżka, półprzytomny z powodu gorączki, i stojąc w obliczu prawdopodobieństwa własnej śmierci, filozof postanowił zmienić bieg swojego życia. Zrezygnował ze wszystkich oznak bogactwa i pozycji społecznej, w tym również ze swojej nowej pracy, decydując się na spędzenie tej części życia, która mu jeszcze pozostała w ubóstwie i niezależności. Po wyzdrowieniu, Rousseau pozostał wierny wprowadzonym zmianom i kontynuował to, co nazwał „osobistą reformą”. Pierwszym aktem byłą zmiana garderoby "Zacząłem reformę od moich wytwornych strojów” pisał „Porzuciłem złote zdobienia i białe pończochy, wziąłem krótką perukę, odłożyłem miecz, sprzedałem zegarek”. " Później , wspominając ten epizod, mówił "Porzuciłem modę i całą tę pompę. Pozbyłem się wytwornych ubrań – koniec z mieczem, koniec z zegarkiem, koniec z białymi pończochami, złotymi zdobieniami, fryzurami”. Zamiast tego, jak napisał "prosta peruka i ubranie z dobrej wełny”. Jako oświadczenie filozoficzne, reforma osobista Rousseau była pełna znaczenia. Akt zmiany stroju na mniej ozdobny wskazywał, że autor opublikowanego właśnie Discours sur les sciences et les arts wprowadzał swoją filozofię w czyn, odwracał się plecami do luksusów i sztuczności paryskiego światka arystokracji, a przejmował styl bardziej zdrowy i naturalny.

Wspomniałem o reformie Rousseau jednak nie tylko po to, by nawiązać do jej filozoficznych implikacji. lecz również po to, by poczynić pewną obserwację. Chociaż Rousseau zrezygnował z modnych strojów i akcesoriów, nie odrzucił jednak peruki. Zmienił zaledwie dotychczas używaną na krótszą okrągłą perukę. Gest ten stał się powodem wielu pytań. Dlaczego, jeśli zamierzał odrzucić całą sztuczność mody francuskiej, po prostu nie zdjął peruki razem z innymi ozdobami i nie zaczął pokazywać się w swoich naturalnych włosach? Dlaczego zamiast tego wybrał po prostu inny model? Czy pewne style mniej niż inne łączyły się z korupcyjnym światkiem arystokracji, od którego chciał się odciąć? To może wyglądać na dość dowolne podejście do kwestii mody, jednak udowodnię, że peruki i wszelkie nadawane im znaczenia były odzwierciedleniem oświeceniowych przekształceń, w zakresie ekonomicznym, społecznym, kulturalnym, począwszy od sądów a skończywszy na nowoczesnej konsumpcji. Liberałowie przez wiele lat wychwalali oświecenie jako miejsce narodzin współczesnego świata, okres w którym najwspanialsi myśliciele zaprzęgli wnioskowanie do walki z wierzeniami i przesądami w celu wyzwolenia jednostki spod ograniczeń wcześniejszych zwyczajów.

Obecnie, historycy są podejrzliwi takiej liniowej, powiedzmy nawet, prostolinijnej interpretacji okresu, jednak większość z nich ma sentyment do odbierania wieku XVIII jako wrót do współczesnego świata. W tej chwili mówi się raczej, że przeobrażenia i nowoczesność osiemnastego stulecia miały mniej wspólnego z kanonami filozoficznymi, a więcej z szeroką gamą zmian społecznych, kulturalnych i politycznych. Wśród tych zmieniających się zachowań, znalazł się także znaczący wzrost konsumpcji. Faktycznie, w projektach historiograficznych studia nad konsumpcją opierają się na porównaniu życia osiemnastowiecznego ze współczesnością. Historycy konsumpcji, generalnie zgadzając się z teoretykami społecznymi podkreślają dwa różne aspekty współczesności. Podczas gdy naukowcy zajmujący się naukami społecznymi podkreślają takie długoterminowe procesy składające się na modernizację jak urbanizacja czy industrializacja, historycy kultury i krytycy literatury definiują współczesność w kategoriach świadomości, podkreślając rozwój samoświadomości i większą świadomość obecnej epoki i tego, co ją odróżnia od epok minionych. Oba sposoby pojmowania współczesności potwierdzają to, co znajdziemy w literaturze historycznej na temat konsumpcji w Europie zachodniej w osiemnastym wieku. Podkreślając socjoekonomiczny proces komercjalizacji, historycy spierają się, czy osiemnastowieczna Europa zachodnia doświadczyła rewolucja konsumenckiej, kiedy kobiety i mężczyźni wyrwali się z więzów niedostatku, by zapoczątkować sezon kupowania w proporcjach wcześniej nieobserwowanych. Chociaż jej umiejscowienie czasowe i geograficzne budzi pewne kontrowersje, powszechnie przyjmuje się że taka rewolucja stanowiła krok ku współczesnemu społeczeństwu konsumenckiemu. W tym samym czasie, studia nad spożyciem, a głównie nad konsumpcją francuską zatoczyły koło, otwierając nowe drzwi pomiędzy oświeceniem a późną współczesnością. Daniel Roche, którego prace zdefiniowały tę dziedzinę, twierdzi, że narodziny konsumpcji były integralną częścią zmian kulturalnych, które doprowadziły do zastąpienia tradycyjnych wartości ekonomii chrześcijańskiej egalitaryzmem i indywidualizmem współczesnej kultury powszechnej. Dla Roche, historia w dużej mierze dotyczy wyzwolenia "Bardzo ważne jest rozpoznanie faktu, że konsumpcyjność nie oznaczała wyalienowania, była raczej sygnałem większego liberalizmu”.

Przenikanie mody doprowadziło do wykształcenia nowego stanu umysłu – bardziej indywidualnego, bardziej hedonistycznego i egalitarnego, a na pewno bardziej wolnego. Mniej optymistyczne niż poglądy Roche, choć identycznie ukierunkowane na znalezienie powiązań między konsumpcją oświeceniową a współczesnością, są stwierdzenia Jennifer Jones , przyjmującej, że oświeceniowe ukierunkowanie na modę pozwoliło na stworzenie nowej, bardziej esencjonalnej definicji rodzaju. Tak jak wszystkie gwałtowne zwroty w historiografii, również uświadomienie sobie nagłego wzrostu konsumpcji wywołało całe serie pytań o jego pochodzenie. Po pierwsze, historycy nie zgadzają się co do zakresu, w jakim konsumpcja zmieniła kształt osiemnastowiecznego społeczeństwa. Chociaż niektórzy dopatrują się we wzroście konsumpcji rewolucyjnych narodzin współczesnego społeczeństwa konsumenckiego, inni ostrożnie podkreślają ekonomiczne i społeczne ograniczenia tej konsumpcji. Jak dalekosiężne były efekty tej tak zwanej rewolucji konsumpcyjnej? Po drugie, badania nie zrealizowały z należytą dokładnością wpływu nowych modeli konsumpcyjnych na kulturę. Jak faktycznie wzrost nowych form konsumpcji zmienił rozumienie siebie i społeczeństwa? Generalizacje dotyczące emancypacyjnej roli konsumpcji mogą prowadzić, nawiązując do wątku materialistycznego, do starszych, liberalnych sposobów pojmowania oświecenia. Zamiast tego powinniśmy dokładniej zbadać znaczenia nadawane poszczególnym dobrom konsumenckim i sprawdzić, w jaki sposób znaczenia te ewoluowały. Społeczne i kulturalne odniesienie do kwestii konsumpcji znajdziemy w historii jednego z najlepiej sprzedających się produktów oświeceniowych – peruki. Życie społeczne tego wysoce dziwacznego towaru odsłania bardzo wiele zagadek dotyczących chronologii, głębi społecznej i zakresu geograficznego nowych praktyk konsumenckich w dobie oświecenia. Bardziej niż potwierdzając proste stwierdzenie istnienia rewolucji konsumenckiej, rozpowszechnienie peruk objawia dramatyczną ekspansję w średniej strefie konsumpcji, zlokalizowanej pomiędzy arystokratycznym luksusem a popularną koniecznością. Co równie ważne, życie kulturalne peruki wywołuje wątpliwości co do długo utrzymujących się teorii emulacji konsumenckiej, sformułowanych przez Georga Simmela, Thorsteina Veblena, i Norberta Eliasa, zgodnie z którymi peruka nie może być interpretowana wyłącznie w kontekście znacznej konsumpcji czy wyznacznika statusu społecznego. Zamiast tego, język wypowiedzi osiemnastowiecznych autorytetów w dziedzinie dobrego smaku wskazuje na próbę wyjścia poza stricte konsumencką kulturę, w której głównym celem dóbr jest wskazywać status społeczny właściciela. Z utworów literackich “kreatorów stylu” wynika nowy zestaw wartości konsumenckich – dogodność, naturalna autentyczność, i wyrażanie samego siebie – co jest wartością pośrednią pomiędzy konsumpcją a statusem.


1 2 3

Polecane artykuły

Najczęściej kupowane w sklepie internetowym



Wypadanie włosów Łysienie Cienkie włosy Gęste włosy Kondycja włosów Cięcie stożkowe Peruki Czarne włosy